Yalan ve Rüşvet Yaygınlaştıkça Sahtekarlık Yapmak Normal Geliyor Olabilir mi?

Sceintific American’da yayımlanan bir araştırma toplumdaki sahtekarlığın insan davranışları üzerindeki etkisini ortaya koydu. Buna göre bir yerde …

25.11.2022
Yalan ve Rüşvet Yaygınlaştıkça Sahtekarlık Yapmak Normal Geliyor Olabilir mi?

Sceintific American’da yayımlanan bir araştırma toplumdaki sahtekarlığın insan davranışları üzerindeki etkisini ortaya koydu. Buna göre bir yerde insanlar rüşvete ve yalana başvuruyorsa diğer ahlaklı kesim de bu davranışları göstermeye meyilli hale geliyor.

Kaynak: https://twitter.com/drsevdasarikaya/s…

Nörolog Sevda Sarıkaya’nın Twitter üzerinden paylaştığı flood oldukça dikkat çekti.

yalan ve rusvet yayginlastikca sahtekarlik yapmak normal geliyor olabilir mi 0 728FRTsC

Duke Üniversitesi Psikoloji bölümü Profesör ve Davranış Ekonomisti Dan Ariely tarafından yapılan bir araştırma toplumda ahlaksızlık biliniyorsa ahlaklı kişilerin de sahtekarlık yapmaya meyilli olabileceğini ortaya koydu.

Araştırmacının öncelikli amacı rüşvetin yaygın olduğu toplumlarda, bu durumun insan davranışlarına nasıl etkisi olduğunu öğrenmekti.

yalan ve rusvet yayginlastikca sahtekarlik yapmak normal geliyor olabilir mi 1

2008 yılında yayımlanan araştırmada katılımcılar üzerinden deney grupları oluşturuluyor. İlk olarak katılımcılardan zar atmaları isteniyor. Birkaç defa zar attıktan sonra çıkan sonuçlara göre yüksek zar atanların para ödülü alacaklarını söylüyorlar.

Katılımcılardan bazılarının daha fazla para alabilmek için sonuçları yanlış söylediği gözlemleniyor.

yalan ve rusvet yayginlastikca sahtekarlik yapmak normal geliyor olabilir mi 2 6g3Z7Aal

Sarıkaya, Dr. Ariely’nin gözlemlerini şu sözlerle aktarıyor: ‘Bunu yapanların çoğunun ‘kendi ahlaki değerlerini korumak için’, davranışlarını sadece kendilerine bir miktar avantaj sağlayabilecek düzeyde ayarladığı saptanıyor.’

Sonrasında iPad üzerinden oynanan bir zar atma oyunu oynamaları isteniyor.

yalan ve rusvet yayginlastikca sahtekarlik yapmak normal geliyor olabilir mi 3 1KXReeF9

Katılımcılardan akıllarından zarın üst ya da alt yüzünden birisini tutmaları isteniyor. Oyun bittikten sonra hangi yüzü tuttuklarını söylemeleri gerekiyor.

Katılımcıların çoğunluğunun daha fazla para kazanabilmek için sayının yüksek geldiği yüzü söyledikleri gözlemlendi.

yalan ve rusvet yayginlastikca sahtekarlik yapmak normal geliyor olabilir mi 4 9efXGlsl

‘Örneğin; atılan zarın üst yüzü 2 alt yüz 5 gelmiş olsun. Çoğu alt yüzü tuttuğunu söyleyerek para ödülünü almak istiyor’ diyen Sarıkaya, katılımcıların iki ayrı gruba ayrıldığını ve para ödülünün arttırıldığını belirtiyor.

“İkisine de aynı oyun oynatılıyor ama bir gruba verilen ödül diğerinden 10 kat daha fazla olarak düzenleniyor.”

yalan ve rusvet yayginlastikca sahtekarlik yapmak normal geliyor olabilir mi 5 KuWBeVyy

İki gruba ayrılan katılımcıların birinin daha yüksek para alacağı öğrenilince, düşük ödül alacak olanlara rüşvet verirlerse diğer gruba geçebilecekleri söyleniyor. Buna göre, ‘Rüşveti kabul etmeyen grubun, hiç rüşvetten haberi olmayan gruba göre %14 daha fazla sahtekarlık yaptığı gözleniyor.’

“Toplumda, ahlaklıların oranı ne kadar yüksek olursa olsun, toplum içerisinde ahlaksızlık yapıldığı biliniyorsa bu diğerlerini de etkiliyor.”

yalan ve rusvet yayginlastikca sahtekarlik yapmak normal geliyor olabilir mi 6 4ItvwjMi

‘Bu gerçekten insan davranışlarıyla ilgili çok önemli ve üzerinde düşünülmesi gereken bir konu’ ifadelerini kullanan Sarıkaya, toplumdaki ahlaklı kişilerin oranı ne kadar yüksek olursa olsun, eğer toplum içerisinde ahlaksızlık yapıldığı biliniyorsa bu durumun diğerlerini de etkileyebileceğinin altını çiziyor.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

magazin haberleri